วันพุธที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2555

ทรายกำจัดลูกน้ำ

ทราย กำจัดลูกน้ำ คือ ทรายที่ถูกเคลือบด้วยสารเคมีที่มีชื่อสามัญว่า "ทีมีฟอส" (Temephos) เป็นสารเคมีสังเคราะห์ ในกลุ่มออร์แกโนฟอสเฟต (Organophosphates) ที่มีฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบสำคัญ คุณสมบัติที่ดีของ "ทีมีฟอส" คือ เป็นพิษสูงต่อตัวอ่อนของยุง ริ้น แมลงวันฝอยทราย แมลงหวี่ขน แมลงวันริ้นดำ และเหา แม้ว่า "ทีมีฟอส" จะมีพิษน้อยต่อคน และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ แต่ "ทีมีฟอส" มีความเป็นพิษสูงต่อนกหลายชนิด เช่น ไก่ฟ้า นกกระทา นกเขา และเป็ด(1) สำหรับการทดสอบความเป็นพิษของ "ทีมีฟอส" ในอาสาสมัครเพศชายโดยการให้ทางปากที่อัตรา 256 มิลลิกรัมต่อคนต่อวันเป็นเวลา 5 วัน หรือให้ทางปากที่อัตรา 64 มิลลิกรัมต่อคนต่อวัน เป็นเวลา 28 วัน ไม่ปรากฏว่ามีอาการทางคลินิกหรืออาการข้างเคียงใดๆ และไม่มีการยับยั้งพลาสม่า หรือ erythrocyte cholinesterase(2)

ใน การป้องกันและกำจัดลูกน้ำยุงลายนั้น องค์การอนามัยโลกได้แนะนำให้ใช้ "ทีมีฟอส" ชนิดเคลือบเม็ดทรายที่มีสารออกฤทธิ์ 1% อัตราการใช้คือ 1 กรัมต่อน้ำ 10 ลิตร ทรายกำจัดลูกน้ำที่ผลิตออกมาจำหน่ายมีหลายชื่อการค้า เช่น "อะเบท" (ABATE®) และ "เคมฟลีท แซนดาเบต" (Chemfleet Sandabate®) เมื่อใส่ทรายกำจัดลูกน้ำลงในน้ำ สารออกฤทธิ์จะค่อย ๆ เจือจางไปในน้ำจนมีความเข้มข้น ประมาณ 1 ส่วนในล้านส่วนหรือ 1 ppm หากใช้ทรายกำจัดลูกน้ำตามอัตราที่กำหนดให้นี้จะไม่มีอันตรายต่อผู้บริโภค แม้ว่าจะบริโภคน้ำทั้ง 10 ลิตรนั้นในคราวเดียวกันก็ตาม

แม้ว่าการ ใส่ทรายกำจัดลูกน้ำลงในโอ่งน้ำดื่ม เพื่อกำจัดลูกน้ำยุงลายจะปลอดภัยต่อผู้ใช้น้ำ แต่ทรายกำจัดลูกน้ำ มีราคาค่อนข้างแพง และยังหาซื้อยาก ดังนั้นการป้องกันและควบคุมลูกน้ำยุงลายในโอ่งน้ำดื่ม จึงควรใช้วิธีทางกายภาพ เช่น ควรปิดปากโอ่งน้ำดื่มด้วยผ้ามุ้งหรือตาข่ายไนล่อน คาดเชือกรอบปากโอ่งให้แน่น แล้วจึงปิดทับชั้นนอกด้วยฝาอะลูมิเนียม เพื่อป้องกันฝุ่นละออง (การปิดปากโอ่งด้วยฝาอะลูมิเนียมเพียงอย่างเดียวไม่สามารถป้องกันยุงลายลงไป วางไข่ได้อย่างสมบูรณ์) สำหรับโอ่งน้ำใช้ที่ต้องใช้น้ำอยู่เป็นประจำ ให้หุ้มฝาอะลูมิเนียมด้วยผ้ามุ้งอย่างหลวมๆ เวลาปิดฝา ชายผ้าจะกรอมลงไปกับตัวโอ่ง ช่วยป้องกันไม่ให้ยุงลายเล็ดลอดเข้าไปวางไข่ในโอ่งได้ นอกจากนี้ ควรช่วยกันลดความสิ้นเปลืองในการใช้ทรายกำจัดลูกน้ำ โดย ใส่ทรายกำจัดลูกน้ำเฉพาะในภาชนะเก็บน้ำที่ปิดฝาไม่ได้หรือภาชนะที่ไม่สามารถ ใช้วิธีการใดๆในการควบคุมลูกน้ำยุงลายได้ เช่น บ่อซีเมนต์ขนาดใหญ่ในห้องน้ำซึ่งใช้เก็บกักน้ำไว้อาบหรือซักล้าง บ่อเก็บน้ำสำรองขนาดใหญ่ตามอาคาร เป็นต้น
ภาชนะเหล่านี้ไม่ควรใส่ทรายกำจัดลูกน้ำ
โอ่งน้ำ ควรใช้วิธีปิดฝาให้มิดชิด
แจกัน ควรใช้วิธีเปลี่ยนน้ำทุก 7 วัน
ขวดเลี้ยงพลูด่าง ควรใช้วิธีเปลี่ยนน้ำทุก 7 วัน หรือปลูกด้วยดิน
จานรองขาตู้กับข้าว ควรใช้วิธีเติมน้ำเดือดลงไปทุก 7 วัน หรือใส่ชันหรือขี้เถ้าแทนการใส่ด้วยน้ำ
จานรองกระถางต้นไม้ ควรใช้วิธีเทน้ำที่ขังอยู่ทิ้งลงดินทุก 7 วัน หรือใส่ทรายธรรมดาให้ลึก 3 ใน 4 ส่วนของจาน
ยางรถยนต์เก่า ควรใช้วิธีปกปิด เจาะรูหรือดัดแปลงให้ขังน้ำไม่ได้
อ่างบัว ควรใช้วิธีใส่ปลากินลูกน้ำ
แหล่งน้ำที่มีลูกน้ำยุงชนิดอื่นเพาะพันธุ์อยู่และไม่ควรใช้ทรายกำจัดลูกน้ำ
ท่อระบายน้ำ ควรใช้วิธีระบายน้ำออก อย่าปล่อยให้ท่ออุดตัน
หลุม บ่อ แอ่งน้ำ ควรใช้วิธีกลบถมด้วยดินหรือทราย เนื่องจากต้องใส่ทรายกำจัดลูกน้ำเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ทรายกำจัดลูกน้ำมักจะจมลงในโคลนตม ทำให้ออกฤทธิ์กำจัดลูกน้ำไม่ได้นาน

วันอังคารที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2555

ทรายอะเบท กำจัดยุง

"ยุง" คำนี้เราๆท่านๆคงรู้จักเป็นอย่างดี มันคือสัตว์ตัวเล็ก ๆ ที่คอยกินเลือดของมนุษย์ สร้างความรำคาญให้กับมนุษย์เราอย่างมาก แถมในบ้านเรานั้นยังมีสภาพอากาศที่เหมาะสมในการขยายพันธุ์ ซึ่งที่ๆยุงพวกนี้ชอบๆคือบริเวณที่น้ำท่วมขัง ซึ่งบางจุด ก็เป็นน้ำเน่า ที่ท่วมขังเป็นเดือน ๆ ก็ทำเอาบรรดายุงทั้งหลายแพร่พันธุ์กันอย่างรวดเร็ว ซึ่งยุงบางประเภท เช่นยุงลาย ยุงก้อนป่อง เป็นพาหะนำโรคให้กับคนหลายโรคทีเดียว อย่าง "ยุงลาย"เป็นพาหะของไข้เลือดออก “ยุงก้นปล่อง”เป็นพาหะไข้มาลาเลีย ซึ่งแบบนี้เราจะกำจัดนั้นยากมากๆ ทั้งเราใช้เครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆในการกำจัด แต่ก็ไม่สำเร็จซักกะที แล้วจะทำอย่างไรดีล่ะ

ไม่ต้องห่วงไปอีกต่อไป เพราะผมจะมาแนะนำวิธีกำจัดยุงที่มีประสิทธิภาพมาฝากกัน โดยใช้สารเคมีที่มีชื่อว่า "ทรายอะเบท" นั่นเอง เคยได้ยินชื่อนี้กันไหมครับ

คำว่า "ทรายอะเบท" (Abate Sand Granules) เป็นชื่อทางการค้า มีสารออกฤทธิ์ คือ temephos (กลุ่มเคมี organophosphate) มีค่าความเป็นพิษ (LD50) เท่ากับ 8600 mg/kg. ซึ่งเป็นสารเคมีสังเคราะห์โดยมีฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบสำคัญ สารออกฤทธิ์ของทรายอะเบทคือ temephos ซึ่งสารเทมีฟอส ใช้ประโยชน์ในการกำจัดลูกน้ำยุงลายพาหะนำโรคไข้เลือดออก ยุงรำคาญ ยุงก้นป่อง ทรายอะเบทออกฤทธิ์ ภายใน 1 ชั่วโมง และคงฤทธิ์อยูได้นานกว่า 3 เดือน มีอินทรีย์วัตถุตกค้าง/ปนเปื้อนอยู่น้อย สารเทมีฟอส จะออกฤทธิ์ทำลายระบบประสาทการหายใจของลูกน้ำยุงชนิดต่างๆ รวมทั้ง สามารถกำจัดตัวอ่อน ของแมลงต่างๆ เช่น ริ้นน้ำจืด ริ้นน้ำเค็ม ริ้นดำ แมลงหวี่ขาว เป็นต้น ทรายอะเบท ยังปลอดภัยต่อคน ปลา และสัตว์ทุกชนิด ยกเว้นปลาทอง อาจเกิดอันตรายได้

วิธีใช้ ทรายอะเบท
สำหรับวิธีใช้ "ทรายอะเบท" กำจัดยุงลายก็ไม่ยากนะครับ เพียงแค่นำทรายอะเบท 1 กรัม ใส่ในน้ำ 10 ลิตร หรือ 10 กรัม ในน้ำ 100 ลิตร หรือทรายอะเบท 20 กรัมในน้ำ200 ลิตร(ตุ่มมังกร) (อัตราส่วน 1 กรัมต่อน้ำ 10 ลิตร หรือ 20 กรัม) ก็จะช่วยกำจัดลูกน้ำอย่างได้ผล ทั้งนี้ การใส่ทรายอะเบทในภาชนะที่มีน้ำขัง จะป้องกันไม่ให้เกิดลูกน้ำได้นานประมาณ 1-2 เดือนเลยทีเดียว ซึ่งหลังจากใช้เสร็จแล้วต้องเก็บในภาชนะบรรจุที่ปิดมิดชิด รวมทั้งเก็บในที่เย็น แห้ง และมีการระบายอากาศอย่างเพียงพอ ทั้งนี้ สามารถใส่ทรายอะเบทได้ทั้งในน้ำดื่ม (องค์การอนามัยโลกและ อย.แนะนำยี่ห้ออื่นๆ ควรศึกษารายละเอียดข้างถัง) และสามารถใช้ในท่อระบายน้ำ น้ำตามท้องร่อง ต่างๆ

ข้อดีและข้อเสียของ ทรายอะเบท

ข้อดี ของการใช้ทรายอะเบท ได้แก่
1. เมื่อใส่ทรายอะเบทในภาชนะที่มีน้ำขัง จะป้องกันไม่ให้เกิดลูกน้ำได้นานประมาณ 3 เดือน
2. เป็นสาร เคมีที่มีอันตรายน้อย ถ้าใส่ตามอัตราส่วนที่กระทรวงสาธารณสุขแนะนำ
จะไม่เกิดอันตรายทั้งคนและสัตว์เลี้ยง
ข้อเสีย จาการใช้ทรายอะเบท
1. มีกลิ่นเหม็นเล็กน้อย แต่กลิ่นนี้สามารถกำจัดได้เมื่อเปิดฝาภาชนะทิ้งไว้ประมาณ 2 - 3 วัน
2. ทรายอะเบทมีฤทธิ์ฆ่าลูกน้ำตัวเต็มวัยของยุงไม่ได้ ดังนั้นขณะที่มีการระบาดของโรคไข้เลือด ออก
การใช้ทรายอะเบทจะแก้ปัญหาไม่ทันต่อเหตุการณ์ จะต้องฉีดพ่นสารเคมีอื่นจึงจะทำลายยุงที่มีไวรัสได้

สำหรับใครที่ต้องการตัวช่วยกำจัดยุงอย่าง "ทรายอะเบท" ก็สามารถติดต่อขอรับทรายอะเบทได้ที่สำนักงานเขต หรือศูนย์บริการสาธารณสุขทั้ง 68 ศูนย์ในกรุงเทพมหานครได้ฟรี ส่วนในต่างจังหวัด หลายจังหวัดก็ได้มีโครงการส่งเจ้าหน้าที่สาธารณสุขออกไปแจกจ่ายทรายอะเบทตามบ้านเรือนประชาชนแล้ว หากบ้านไหนไม่ได้รับ หรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม ก็สามารถติดต่อสอบถามได้ที่สาธารณสุขจังหวัด หรือที่โรงพยาบาลได้เลยค่ะ และหากใครต้องการเยอะๆ โทรมาสั่งซื้อได้ที่ 0801199445